25 năm ta say sưa, giờ Campuchia ‘qua mặt’ về gạo

29-09-2015

Nói đến nông nghiệp ai cũng có thể nói ngay rằng đó là tiềm năng, là lợi thế, là nền tảng để tích lũy ban đầu và phát triển kinh tế Việt Nam. Nhận định thế hoàn toàn đúng vì nước ta ở vào vị trí rất thuận lợi để trồng lúa nước, cây ăn quả, chăn nuôi thủy - súc sản, đánh bắt thủy - hải sản; có rừng nhiệt đới phong phú; có nhiều khoáng sản và dầu - khí; có bờ biển dài bằng chiều dài đất nước và có mặt biển rộng bằng ba lần đất liền. Ông cha ta, từng một thời tự hào là "rừng vàng biển bạc", đã không sai! Lợi thế kinh tế nông nghiệp, thậm chí còn đi vào tiềm thức, thơ ca..., đã trở thành văn hóa và cả trong triết lý sống của người Việt Nam xưa nay.  

Nhưng rồi, trong mười năm (1975 - 1986), do những kết quả đạt được không như mong đợi mà ta nhận ra được giá trị thật của kinh tế thị trường, kinh tế nông nghiệp, vai trò lịch sử và tinh thần yêu nước của nông dân, tính bền vững của văn hóa nông thôn (làng xã). Từ chỗ nhận ra ấy, ta lại để nông dân làm nông nghiệp một cách "tự nhiên chủ nghĩa" suốt 30 năm, nên rồi nay ta lại phải trả giá.

Chúng ta đã thua Campuchia về gạo thương hiệu. Ảnh minh họa

"Nổ" như bắp rang, "tàn" như bông súng

Năm 1986 Việt Nam đổi mới. Ngày 7/11/1991 ký Hiệp định Mậu dịch Việt Nam - Trung Quốc. Ngày 11/7/1995 bình thường hóa quan hệ Việt- Mỹ. Ngày 28/7/1995 gia nhập ASEAN. Ngày 7/01/2007 gia nhập WTO...

Nhờ tự đổi mới và nhờ hội nhập, nông nghiệp phát triển nhanh vượt bậc, nhiều mặt hàng như lúa gạo, thủy sản, cao su, cà phê, hồ tiêu, điều, trà... xuất khẩu có sản lượng lớn, thuộc hạng nhất nhì thế giới. Từ năm 1989 Việt Nam bắt đầu xuất khẩu gạo (1,370 triệu tấn), đến năm 2012 ta xuất đạt đỉnh cao nhất là 7,736 triệu tấn. Năm 2011 cá tra xuất khẩu đạt đỉnh cao 1,8 tỷ USD; đời sống một bộ phận lớn nông dân được cải thiện, bộ mặt nông thôn dần sáng lên, và được nhiều nước và tổ chức quốc tế khen ngợi, và học tập theo.

Thắng lợi này lại một lần nữa làm cho chúng ta "ngủ trên tiềm năng" và "hát hoài bài ca con cá, cây lúa" một cách hồn nhiên! Những ngôn từ gần như mặc định và "nổ" như bắp rang: Đổi mới, hội nhập, thị trường toàn cầu, cạnh tranh, nông nghiệp là nền tảng, xuất khẩu là mũi nhọn kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tái cấu trúc sản xuất v.v... và ...v.v...

Kinh tế Việt Nam là kinh tế xuất khẩu. Kim ngạch xuất luôn cao hơn GDP qua các năm, nhất là từ khi có doanh nghiệp FDI tham gia. Hiện Việt Nam đang đứng đầu các nước ASEAN về xuất hàng vào Mỹ, điều mà nhiều người (không dám) mơ từ những năm sau Đổi mới.

 

Nhưng từ đỉnh cao những năm 2000, các chỉ tiêu xuất khẩu nông - thủy sản đều tụt dần. Lý do là: Hơn 25 năm xuất khẩu gạo chúng ta say sưa "cạnh tranh" với "gạo cho người nghèo - nước nghèo" để rồi nay Campuchia đã qua mặt chúng ta về gạo thương hiệu. Việt Nam giờ không có gạo thương hiệu, và gạo cho người nghèo cũng đang ế vì không ai chịu nghèo mãi để ăn gạo nghèo của ta!

 Các doanh nghiệp Việt Nam một mình một chợ về nuôi và xuất khẩu cá ba sa, cá tra, nhưng vì tự cạnh tranh nhau (hạ giá bán) mà triệt tiêu sức cạnh tranh của mặt hàng này. Những năm 1990 ta bắt đầu xuất cá ba sa và cá tra, đến năm 2007 đạt giá trị 1 tỷ USD, và tăng dần nhờ mở rộng thị trường đến 130 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Năm 2011 là năm đỉnh cao cả 3 chỉ tiêu: Nuôi 6.000 ha mặt nước, đạt 600.000 tấn cá nguyên liệu và xuất khẩu đạt 1,805 tỷ USD, chiếm 34,2% tổng kim ngạch XK thủy sản và bằng 2% GDP cả nước. Về giá xuất, từ 4,93 USD/Kg trong những năm 1997-1998 xuống còn 2,8 USD/Kg những năm 2008-2011, và xuống còn 1,8 - 2,5 USD/Kg (năm 2015) mà gần như không còn khách hàng. Đặc biệt thị trường Trung quốc, đôi khi có tác dụng bổ sung, nhưng thường xuyên là yếu tố gây khủng hoảng thiếu thừa của nông-thủy sản Việt Nam nói chung một cách bất định.

Chỉ kể hai mặt hàng lúa-gạo và cá tra là lợi thế (gần như độc chiếm) của Việt Nam một thời được nâng niu như bông hoa, nhưng cách làm của ta nay làm cho nó "tàn" như bông súng (luộc). Mặc dù bông súng mọc từ trong đất có nước, nhưng không đủ sắc tươi quá ba ngày. Nói không sợ mếch lòng thì cách làm của chúng ta là chỉ biết có "khôn nhà” mà “dại chợ"!

(Còn tiếp)

Nguyễn Minh Nhị - vietnamnet.vn

Tin tức xem thêm

Tự làm chế phẩm sinh học IMO xử lý nước thải chăn nuôi

Tự làm chế phẩm sinh học IMO xử lý nước thải chăn nuôi

IMO được hiểu là Vi sinh bản địa, IMO là gì? Vi sinh vật bản địa (Tiếng Anh: Indigenous Microorganism; viết tắt: IM, IMO) bao gồm các loài vi sinh có nguồn gốc bản địa, sinh sống và phát triển trong môi trường tự nhiên.

Xem tiếp
Con vật đầu tiên là số phận và tính cách của bạn

Con vật đầu tiên là số phận và tính cách của bạn

Trước khi đọc, hãy nhìn vào bức tranh dưới đây và cho biết, bạn nhìn thấy con gì đầu tiên?

Xem tiếp
Tuyển dụng nhân viên kinh doanh

Tuyển dụng nhân viên kinh doanh

Tuyển dụng vị trí kinh doanh làm việc tại khu vực Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai

Xem tiếp
Sun Group, Địa Ngục Tự:  Dấu chấm hỏi về 'vòng tròn khép kín' ở Tam Đảo II (Bài 2)

Sun Group, Địa Ngục Tự: Dấu chấm hỏi về 'vòng tròn khép kín' ở Tam Đảo II (Bài 2)

Trong 'ma trận' thông tin về dự án Tam Đảo II, chúng tôi nhận ra sự liên kết chặt chẽ giữa những mối quan hệ đặc biệt, ràng buộc lẫn nhau: nhà sư - chùa giả - doanh nghiệp và những nhân vật VIP.

Xem tiếp
Báo Phụ Nữ điều tra độc quyền: Sun Group, Địa Ngục Tự và ma trận chiếm lĩnh rừng quốc gia Tam Đảo

Báo Phụ Nữ điều tra độc quyền: Sun Group, Địa Ngục Tự và ma trận chiếm lĩnh rừng quốc gia Tam Đảo

Báo Phụ Nữ điều tra độc quyền: Khi được giao nhiệm vụ đi tìm hiểu thông tin về dự án của Tập đoàn Sun Group tại rừng quốc gia Tam Đảo - Tam Đảo II, có giá trị 25.000 tỷ đồng, chúng tôi đã lạc vào 'rừng thông tin' chính thống và không chính thống.

Xem tiếp
Hà Nội: sông Tô Lịch nước trong, nhìn rõ đáy nhờ công nghệ Nhật Bản

Hà Nội: sông Tô Lịch nước trong, nhìn rõ đáy nhờ công nghệ Nhật Bản

Sau hơn một tháng, ngoài khả năng xử lý mùi hôi, công nghệ nano-bioreactor của Nhật Bản còn mang lại những thay đổi rõ rệt cho sông Tô Lịch, Hà Nội.

Xem tiếp
'Khủng khiếp', bình quân mỗi người Việt tiêu thụ 0,9-1kg thuốc BVTV/năm

'Khủng khiếp', bình quân mỗi người Việt tiêu thụ 0,9-1kg thuốc BVTV/năm

Hiện có khoảng 200 doanh nghiệp tham gia sản xuất kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật, khoảng 100 nhà máy sản xuất thuốc bảo vệ thực vật và hơn 30.000 đại lý buôn bán thuốc bảo vệ thực vật. Đáng chú ý là thực sự chỉ khoảng 15-20 doanh nghiệp chi phối...

Xem tiếp
Diên Thành (TQ): 700 người thương vong do cháy nổ nhà máy thuốc trừ sâu

Diên Thành (TQ): 700 người thương vong do cháy nổ nhà máy thuốc trừ sâu

Truyền thông nhà nước Trung Quốc cho hay vụ nổ nhà máy hóa chất ở thành phố Diêm Thành, tỉnh Giang Tô khiến ít nhất 44 người thiệt mạng, khoảng 640 người bị thương.

Xem tiếp
Nước mắm: Độ đạm truyền thống và độ đểu chính sách

Nước mắm: Độ đạm truyền thống và độ đểu chính sách

Các nhà thùng thường xem độ đạm của nước mắm như bản lĩnh nghề nghiệp. Đạm càng cao, nước mắm càng ngon. Người tiêu dùng cũng thế. Rất tiếc, nhận xét này chỉ đúng một nửa.

Xem tiếp

CÔNG TY CỔ PHẦN HÓA PHÁT ĐỒNG NAI (MST: 3602468746)

 248 Đồng Khởi, khu phố 11, phường Tân Phong, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai

 (+84-251) 6293850 ¤ CSKH: 19007161   sales@hoaphatdongnai.com

 Chịu trách nhiệm nội dung: Mai N.H Thanh

  Hotline: 19007161